A jednak migracja? Dane genetyczne wskazują, że Słowianie przybyli na ziemie polskie w VI w.
4 września 2025, 10:07Od VI wieku w źródłach pisanych zaczynają pojawiać się informacje o Słowianach zasiedlających ziemie od Łaby po Wołgę i od Bałtyku po Bałkany. Badania archeologiczne pokazują, że w tym czasie doszło do zmiany kultury materialnej. Proces ten jest słabo udokumentowany i zbadany, zarówno z powodu niejednoznaczności źródeł, braku zapisków pozostawionych przez samych Słowian, kwestii ideologicznych, jak i z powodu niewielkiej ilości materiału archeologicznego. Dlatego wśród specjalistów trwają spory, czy była to masowa migracja, podbój dokonany przez wojowników czy stopniowa slawizacja wcześniej istniejącej populacji.
Świat naukowy uznaje odkrycie bozonu Higgsa
12 września 2012, 10:41Naukowcy pracujący przy eksperymentach ATLAS i CMS opublikowali wyniki swoich badań w piśmie Physics Letters B. Pojawienie się obu artykułów w recenzowanym specjalistycznym piśmie naukowym to oficjalne uznanie istnienia bozonu Higgsa.
Metale ziem rzadkich w paproci. Fitogórnictwo zapewni dostęp do cennych minerałów?
17 listopada 2025, 10:00Na południu Chin rośnie wiecznie zielona paproć, która tworzy niewielkie kryształki zawierające metale ziem rzadkich. Odkrycie to daje nadzieję na bardziej ekologiczne, mniej niszczące środowisko, pozyskiwanie tych pierwiastków. Metale ziem rzadkich to 17 pierwiastków niezbędnych do funkcjonowania nowoczesnych technologii. Występują one w wielu miejscach na świecie, ale nie wszędzie w takich stężeniach, by ich wydobywanie było opłacalne. Pozyskiwanie tych pierwiastków wiąże się z niszczącą środowisko tradycyjną działalnością górniczą oraz wykorzystywaniem toksycznych odczynników chemicznych. Nic więc dziwnego, że naukowcy poszukują bardziej ekologicznych metod ich wydobywania.
Feomelanina zwiększa ryzyko czerniaka
2 listopada 2012, 11:14Rude osoby są w większym stopniu zagrożone czerniakiem nie tylko dlatego, że występująca u nich forma melaniny - feomelanina - słabiej chroni przed promieniowaniem ultrafioletowym. Okazuje się, że wynikiem procesu jej tworzenia mogą być wolne rodniki.
Najbardziej szczegółowa mapa rozkładu ciemnej materii
28 stycznia 2026, 12:08Powstała najbardziej szczegółowa mapa rozkładu ciemnej materii. Mapa, stworzona przez naukowców z Caltechu, Durham University, NASA, EPFL i innych instytucji, którzy wykorzystali nowe dane dostarczone przez Teleskop Webba, została opublikowana na łamach Nature Astronomy. Dostarcza ona nowych informacji dotyczących roli ciemnej materii w tworzeniu się galaktyk czy planet.
Polska ojczyzną sera?
13 grudnia 2012, 09:49Analiza kwasów tłuszczowych pozostałych na ceramicznych sitach wykopanych na terenie Polski dowodzi, że naczynia były wykorzystywane do przetwarzania produktów mlecznych. Natomiast topologia ich otworów, która jest niezwykle podobna do topologii współczesnych sit do odsączania sera wskazuje, że służyły właśnie do wyrobu sera
Poznaliśmy szczegółową anatomię układu nerwowego łechtaczki
11 kwietnia 2026, 15:09Tak wygląda łechtaczka. A dokładniej jej nerw grzbietowy (żółty), ciała jamiste (zielone), sieć żylna (niebieski), ciało gąbczaste (purpurowo-różowy) oraz żołądź (przezroczysty szary). Będziecie zaskoczeni – sam się bardzo zdziwiłem – że dopiero teraz opisano szczegółową anatomię układu nerwowego łechtaczki. A pomógł w tym synchrotron.
W żywych komórkach odkryto poczwórną nić DNA
21 stycznia 2013, 13:40W tym roku mija 60 lat od odkrycia przez Watsona i Cricka podwójnej helisy DNA. O tym, że rocznica będzie obchodzona hucznie, świadczy najnowsza publikacja Uniwersytetu w Cambridge. Pojawiają się w niej doniesienia o czteroniciowym DNA, które występuje in vivo w rejonach obfitujących w guaninę.
„Wachlarz” pod Antarktydą. Ma wpływ na ruch olbrzymich lodowców
9 czerwca 2026, 08:46Lądolód pokrywa ponad 99% Antarktydy, ukrywając podłoże skalne przed bezpośrednią obserwacją. Dopiero nowoczesne techniki – przede wszystkim radarowy pomiar grubości lodu – pozwoliły w ostatnich latach na mapowanie podlodowej topografii z rosnącą dokładnością. Gdy naukowcy przyjrzeli się uważnie obrazowi dna pod lodem Antarktydy Wschodniej, dostrzegli coś zaskakującego: rozległy sektor kontynentu, rozciągający się od Zatoki Prydza po Góry Transantarktyczne i od wybrzeża aż po 85° szerokości geograficznej południowej, kryje kilkadziesiąt ułożonych promieniście podłużnych kotlin.
Znaleźli źródło szumu różowego
8 marca 2013, 10:32Rozwiązanie liczącej sobie niemal 90 lat zagadki pozwoli na dalsze udoskonalanie urządzeń elektronicznych. Uczonym udało się określić pochodzenie tzw. szumu różowego zwanego też szumem 1/f. Szum ten, czyli zakłócenia sygnału, odkryto po raz pierwszy w 1925 roku w lampach elektronowych
